Postcodeloterij: verliezers winnen ook

Niets is meer hetzelfde nadat de Postcodeloterij valt in een straat. Dat is wat velen denken op basis van de televisiebeelden. Maar is dat wel zo? Nee. Onderzoek van de Universiteiten van Tilburg, Amsterdam en Californië bewijst dat het een mythe is. Loterijwinnaars zijn niet gelukkiger, en hun verliezende buren niet ongelukkiger. Winnaars geven wel meer geld uit aan zaken als uit eten, meubels en auto's, maar ook bij de verliezende buren staat er binnen een half jaar een nieuwere auto op de oprit.

De Tilburgse hoogleraren Peter Kooreman en Arie Kapteyn trokken er samen met hun Amsterdamse collega Adriaan Soetevent en Californische collega Peter Kuhn op uit om uit te zoeken wat het winnen van de Postcodeloterij betekent voor de winnaars en anderen in hun straat. Afgaand op de tv-beelden lijkt de conclusie gemakkelijk: de winnaars zijn gelukkiger en kunnen zich meer veroorloven en hun buren die niet hebben meegedaan slaan zich de rest van hun leven voor hun hoofd omdat ze niet hebben meegespeeld en worden daardoor ongelukkiger. Zoals zo vaak is de werkelijkheid net iets anders.

Winnaars besteden meer
De onderzoekers laten onder meer zien dat de winnaars neigen vaker uit eten te gaan dan voor de onverwachte winst. Zij geven ook in de regel enkele honderden euro’s meer per maand aan de zogeheten duurzame goederen, zoals meubels en auto’s. En grote kans dat ze hun huis grootscheeps zullen verbouwen. De loterij winnen is leuk, maar blijkbaar vinden veel winnaars het net iets leuker als hun buren er elke dag aan herinnerd worden dat ze een winnaar als buurman hebben. Gelukkiger worden de winnaars er echter niet van, concluderen de onderzoekers.

Leven buren verandert ook
Hun buren die geen geluksvogels zijn, raken ook niet depressief. Natuurlijk, zij hadden graag ook een cheque van 12.500 euro gekregen, maar zonder die cheque valt ook te leven. Toch verandert hun leven ook een beetje. Het blijkt dat ook zij binnen een half jaar nadat het Postcodeloterij-circus door hun straat denderde, een nieuwere auto kopen en hun huis verbouwen. “Jij bent niet de enige die zijn huis kan verbouwen of een luxe auto kan kopen buurman”, lijken ze daarmee te willen zeggen.

BMW
Tegen een zeer selecte groep kunnen ze echter niet op. Elke week krijgt een van de winnaars ook een gloednieuwe auto- een BMW in het onderzoek. Maar de niet-winnende buren hoeven niet halsoverkop ook een nieuwe BMW of Audi te kopen. Zij moeten slechts geduld hebben. Die gloednieuwe auto is na enkele maanden verdwenen van de oprit. Verkocht. Te groot en je staat er toch de helft van de tijd mee stil op de snelwegen. Bovendien willen ze liever zelf kiezen wat ze rijden.

Nooit langs geweest
Na een half jaar is het alsof de Postcodeloterij nooit langs was geweest. Alleen de gemiddeld wat jongere auto’s op de opritten van winnaars en verliezers herinneren daar nog aan. Althans, diegenen die het weten. Vreemden die door de straat fietsen, zien het niet.