Huisarts als poortwachter: graag

Mensen direct toegang ontzeggen tot een medisch specialist kan veel voordelen hebben op het gebied van efficiency en kosten. Dat stelt Catherine Schaumans van de Universiteit van Tilburg in haar onderzoek Strategic Interaction between General Practitioners and Specialists - implications for gatekeeping. In het kader van de noodzakelijke bezuinigingen bij de overheid kan dit een interessante optie zijn.

Uit het onderzoek van Schaumans blijkt dat de zorg inefficiënt, en dus relatief duur is, wanneer patiënten zichzelf naar de specialist verwijzen voor routinecontacten in plaats van gebruik te maken van de huisarts. Dit foutieve zelfverwijzingsgedrag gebeurt echter frequent voor een aantal specialismen. Schaumans heeft gekeken naar de situatie in België, waar patiënten zelf uitmaken of ze zich eerst bij hun huisarts melden of direct bij een medisch specialist. Invoering van het stelsel waarbij de huisarts uitmaakt of iemand wel of niet doorverwezen moet worden, zou de zorg efficiënter maken voor sommige specialisaties.

Minder werk
Dat zou echter niet zonder kosten gaan. Schaumans concludeert dat de vraag naar diensten van bepaalde soorten specialisten fors zou dalen als de huisarts en niet de patiënt zou besluiten wel of niet door te verwijzen. Ongeveer tien procent van de specialisten in België zou dan zonder werk kunnen komen te zitten. Vooral de dermatologen en psychiaters zouden rake klappen krijgen.
Dat er verregaande gevolgen zouden zijn komt doordat er in België door de jaren heen te veel specialisten zijn gekomen, door het Belgische stelsel van zelfverwijzing.

Complex
Een eventuele wijziging van het huidige systeem in België zou goed uitpakken voor de huisartsen. Of het goed of slecht uitpakt voor een specialist hangt van zijn specialisme af. Dat blijkt heel wat uit te maken.

Veel Belgen gaan vaak direct naar een dermatoloog of een psychiater, terwijl een bezoek aan hun huisarts voldoende zou zijn. Het feit dat er veel dermatologen en psychiaters zijn in België is nadelig voor het huisartsengilde, omdat mensen de huisarts overslaan en deze daardoor inkomsten misloopt.

Het blijkt wel voordelig te zijn voor de huisartsen dat er veel gynaecologen, keel- neus- en oorspecialisten en fysiologen zijn. Voor klachten gerelateerd aan deze specialismen zoeken patiënten in de regel eerst hun huisarts op of zijn ze zelf in staat een correcte beoordeling te maken van de noodzaak voor specialistische zorg. De huisarts verdient daardoor meer.