Verschillen tussen eurolanden niet kleiner door de euro

Overleeft de euro de huidige crisis of niet? Dat is dé discussie op dit moment onder economen en beleggers. Het zou helpen als s de economieën van de eurolanden sinds de komst van de euro meer naar elkaar waren gegroeid. Uit het onderzoek Eurozone groeit uit elkaar van Sylvester Eijffinger en Edin Mujagic van de Universiteit van Tilburg blijkt echter dat de verschillen juist groter zijn geworden. De muntunie kan daardoor in de toekomst uiteen vallen.

De hoop was dat de introductie van de euro in 1999 ervoor zou zorgen dat de economieën van de deelnemende landen naar elkaar toe zouden groeien. De verschillen in welvaart, werkloosheid en groei bijvoorbeeld zouden kleiner worden. Na het eerste decennium van de Europese munt blijkt het tegendeel echter waar: de verschillen zijn juist groter geworden.

Verregaande gevolgen
Mede door de huidige economische crisis ziet het ernaar uit dat de verschillen ook de komende jaren toe zullen nemen. Dat kan verregaande gevolgen hebben, stellen Eijffinger en Mujagic.

Volgens de auteurs zullen de toegenomen en verder toenemende verschillen tussen eurolanden leiden tot minder eensgezindheid op economisch en politiek. Dat zal ook binnen de Europese Centrale Bank het geval zijn. Immers, hoe groter de verschillen, hoe moeilijker het voor de ECB is om het rentebeleid zodanig te voeren dat de rente voor alle eurolanden passend is.

Altijd fout
Oplopende spanningen kunnen haast niet tot een goed eindresultaat leiden. Wat de ECB ook doet, er zullen altijd (groepen) landen zijn die eronder zullen lijden. Daardoor kan de steun voor de euro verder afkalven. In het meest extreme geval kan de muntunie in de toekomst uiteen vallen.

Eijffinger en Mujagic hebben gekeken naar negen belangrijke macro-economische variabelen, van inflatie tot uitgaven aan onderzoek en ontwikkeling. Zij bepaalden voor 1999 en 2008 steeds het verschil tussen het best en het slechtst presterende euro-land op elke afzonderlijke variabele. Als de economieën, zoals verwacht, meer naar elkaar toe waren gegroeid, zouden de verschillen in 2008 kleiner moeten zijn dan in 1999. Dat blijkt niet het geval.

Edin Mujagic is promovendus op het gebied van monetaire economie aan de Universiteit van Tilburg.