Nederlander te optimistisch over pensioen

Wat verwachten wij van de overheid en de pensioenfondsen als we straks met pensioen gaan? De helft van de Nederlanders denkt dat AOW en pensioenen over tien of twintig jaar lager zijn dan nu, onder andere door de economische crisis. De andere helft rekent er echter op dat de hoogte van die voorzieningen op peil blijft of zelfs toeneemt. “De Nederlander is gemiddeld te optimistisch over zijn pensioen”, stellen drie Tilburgse wetenschappers na onderzoek.

Luc Bissonnette, Jan Nelissen en Arthur Van Soest van de Universiteit van Tilburg, CentERdata en Netspar wilden een beeld krijgen van de verwachtingen van Nederlandse burgers over hun pensioen en deden drie jaar lang onderzoek onder 2000 huishoudens.

Verwachtingen
Dat de vergrijzing en de economische crisis een feit zijn, beseffen de meeste Nederlanders wel. Slechts een deel van de bevolking ziet echter in dat dit daadwerkelijk een verlaging van AOW of pensioenen kan betekenen, blijkt uit het onderzoek. De verwachtingen die de Nederlanders van de toekomst hebben, lijken zich maar langzaam aan te passen aan de nieuwe economische situatie. “Gemiddeld zijn de Nederlanders te optimistisch”, stellen de onderzoekers. Dit gemiddelde is een gevolg van een duidelijk over-optimisme van een deel van de ondervraagden.

Te optimistisch
Vanuit economisch oogpunt brengt het onderzoek goed en slecht nieuws, melden Bissonnette, Nelissen en Van Soest. Verontrustend vinden ze dat juist de mensen die maar weinig te besteden hebben te optimistisch blijken te zijn over hun pensioensituatie. Ze zijn optimistischer dan mensen die het financieel beter hebben. En dat terwijl hun inkomen straks misschien alleen uit AOW zal bestaan en ze dus meer last zullen ondervinden van een verlaging van de voorziening. De drie onderzoekers tekenen aan dat de minst bedeelden waarschijnlijk ook niet kunnen anticiperen op een verlaging omdat hun spaarmogelijkheden gewoonweg te beperkt zijn.

Jongeren
Het goede nieuws is dat jonge mensen bewuster lijken te zijn van een mogelijke verlaging van de toekomstige pensioenen en een rationeler toekomstbeeld hebben. Jongeren hebben nog de tijd zich voor te bereiden op een nieuwe situatie en kunnen er zodoende voor zorgen financieel niet teveel in te leveren als ze met pensioen gaan. Een voorwaarde is wel dat zij hun spaargedrag daadwerkelijk aanpassen.

Middenklasse
De onderzoekers benadrukken wel dat vooral de middenklasse op zijn hoede moet zijn voor het niet realistisch inschatten van beleidsveranderingen, en met name de invloed ervan op AOW en pensioenen. Dit kan namelijk een flinke negatieve invloed hebben op hun welzijn en daardoor op de economie in het algemeen.