Exclusiviteitscontracten schaden economie

Exclusiviteitscontracten worden door gevestigde ondernemingen vaak gebruikt om een sector te monopoliseren of om de markt af te schermen voor concurrenten. Een doorn in het oog van de mededingingsautoriteiten. Maar tegelijkertijd beschermen deze contracten kopers tegen prijsschommelingen. Moeten ze daarom toch toegelaten worden? Nee, betogen de Tilburgse onderzoekers Cédric Argenton en Bert Willems, beiden specialist op het gebied van marktwerking.

Exclusiviteitscontracten zijn contracten waarbij wordt afgesproken dat één enkele leverancier of dienstverlener een bedrijf in een bepaalde periode van goederen of diensten voorziet. Deze contracten worden gezien als een vorm van concurrentievervalsing. Er zijn ook voordelen aan verbonden. Zo kunnen kopers door dergelijke contracten beschermd worden tegen prijsschommelingen. De vraag is echter: wegen de voordelen op tegen de nadelen?

Financiële investeerders haken af
Tussen de positieve effecten (risicodeling) en negatieve effecten (uitsluiting) van exclusiviteitcontracten heerst een bepaalde dynamiek. Het was al bekend dat deze contracten worden gebruikt om een optimale verdeling van risico's te creëren of om rivalen af te schrikken. Argenton en Willems laten ook zien dat door deze contracten financiële investeerders afhaken. Dit is desastreus voor de financiële markten.

Genoeg alternatieven
Beide economen pleiten ervoor om het exclusiviteitscontract uit te bannen als kopers alleen maar uit zijn op risicovermindering. Er zijn voldoende passende alternatieven. Alternatieven waarbij risico's wél gedeeld worden, maar er géén sprake is van concurrentievervalsing. Bovendien zijn het alternatieven waarbij financiële investeerders binnenboord blijven. Termijncontracten zijn hiervan een goed voorbeeld. Argenton en Willems hopen dat beleidsmakers hun onderzoek gebruiken voor het bijstellen van het mededingingsbeleid. Doen ze dat niet, dan lopen ze het risico dat zij gevestigde bedrijven begunstigen die de concurrentie bewust belemmeren. Dat is zeer schadelijk voor de economie.