Europa is lichtend voorbeeld voor de wereld

 Als gevolg van de financiële crisis richt Europa het toezicht op banken ingrijpend anders in dan voor de crisis. Het is een verbetering. Toch ontbreekt een cruciaal element.

Dit jaar krijgt de Europese Unie eigen waakhonden voor de financiële sector. Die waakhonden zullen ook tanden hebben om te bijten wanneer dat nodig is. Volgens Sylvester Eijffinger, hoogleraar financiële economie aan de Universiteit van Tilburg, zal de taak van de nieuwe Europese toezichthouders zeer moeilijk zijn. Dat stelt hij in zijn meest recente briefing paper voor de Economische en Monetaire Commissie van het Europese Parlement. 

Heilig
Dat een waakhond mag bijten is een ding. Maar hij moet wel weten wanneer gebeten moet worden. Eijffinger stelt dat daarvoor een brede set van indicatoren nodig is. En daar ligt het grote probleem. Een indicator volgen is geen oplossing. Het is heel goed mogelijk dat die ene heilig geachte indicator geen waarschuwingen afgeeft waar die nodig zijn. Of, als die dat doet, dat veel te laat gebeurt om nog in te kunnen grijpen.

Indicator
Dan maar zo veel mogelijk indicatoren, om dat gevaar uit te sluiten. Helaas schiet Europa ook daarmee niets op.  Dat kan alleen leiden tot nog meer verwarring. Want wat te doen als de helft van de indicatoren de toezichthouder vertelt dat snel ingegrepen moet worden terwijl de andere helft aangeeft dat er niets aan de hand is? Het komt er dan op aan hoe de toezichthouder elke individuele indicator beoordeelt, een zeer subjectieve gang van zaken die de deur voor verschillende interpretaties en onenigheid wijd open zet juist op het moment dat misschien snel ingegrepen moet worden. Kortom, bij uitstek iets wat Europa niet wil.

Oplossing
Is er dan geen oplossing? Die is er wel. Allerlei complexe financiële derivaten waren de zaden van de huidige crisis. Maar die zaden hadden niet kunnen kiemen zonder een overvloed aan water in de vorm van te veel geld in de wereldeconomie. Als dat tot de diepe crisis heeft geleid, dan is het beheersen van de geldgroei het middel om een herhaling in de toekomst te voorkomen. Van alle belangrijke centrale banken is de Europese Centrale Bank de enige waar het beheersen van deze geldgroei een belangrijke rol speelt in het beleid. Daarmee heeft Europa een voorsprong en een belangrijke les voor andere centrale banken.