Pleidooi voor oprichting Europees ratinginstituut

Europa moet een kredietbeoordelingsinstituut oprichten. De drie grote rating agencies die nu de markt beheersen, werken te traag en zijn niet objectief genoeg, terwijl er wel veel afhangt van hun beoordelingen. Dat schrijft Sylvester Eijffinger van Tilburg University in zijn driemaandelijkse briefing over economische en monetaire zaken aan het Europese Parlement.

Eijffinger pleit mede voor een nieuw ratinginstituut omdat de macht van de huidige drie te groot is geworden. Dat is problematisch in combinatie met een gebrek aan objectiviteit. In hoeverre instellingen en landen toegang hebben tot de geld- en kapitaalmarkten wordt voor een belangrijk deel bepaald door hun rating, maar het is niet duidelijk hoe die ratings tot stand komen. De kredietbeoordelaars houden hun methodologie nog steeds geheim.

Onzekerheid versterken
Eijffinger noemt de macht van de agencies daarom misplaatst. "Het zou een goede zaak zijn als er in de verslaggevingsstandaarden en door de toezichthouders minder gewicht toegekend zou worden aan de ratings van de grote drie bureaus." Het gebrek aan objectiviteit toont Eijffinger in zijn studie aan. Hij heeft de ratings van Standard & Poor's, Moody's en Fitch van de afgelopen vijf jaar vergeleken met de marktontwikkelingen. "Daaruit blijkt dat consequent de markt gevolgd wordt, met een vertraging. Waar er sprake is van een eigen oordeel is niet vast te stellen." Het effect is schadelijk. "Ratings die alleen maar de markten volgen, versterken de onzekerheid en de volatiliteit op die markten."

Concurrentie
De Europese Unie moet zich daarom inzetten voor het doorbreken van dit oligopolie. Ook de komst van een Aziatisch ratingbureau zou Eijffinger verwelkomen. De huidige bureaus zijn alledrie van Amerikaanse oorsprong. Door meer concurrentie zou de kwaliteit van hun werk moeten toenemen.
Eijffinger onderzocht drie mogelijkheden om die concurrentie te stimuleren: het bevorderen van de samenwerking tussen de kleinere ratingbureaus die er nu al zijn, het delegeren van de rating-taak naar de Europese Centrale Bank (ECB) en tot slot het oprichten van een nieuw European Rating Agency.

Belangenconflict
"De derde optie is de beste, ook al heeft hij ook nadelen", aldus Eijffinger. "Er zijn flinke kosten mee gemoeid in het begin en het zal enige tijd duren voordat een nieuw instituut de gewenste reputatie heeft opgebouwd." Maar de andere twee opties bieden geen uitweg. "Met samenwerking tussen kleine partijen wordt nog steeds niet genoeg schaal opgebouwd en bovendien zijn ook de kosten daarvan erg hoog. De rating laten verzorgen door de ECB zou een belangenconflict opleveren. Want de ECB is ook verantwoordelijk voor de financiële stabiliteit in Europa. Dat zou dan een prikkel kunnen opleveren om vooral gunstige ratings af te geven. Een apart Europees ratinginstituut oprichten is verreweg de beste oplossing."

Bron foto: Flickr, by Jason Swaby