Goed pensioen verlengde levensduur oorlogsveteranen VS

Dat mensen met een gemiddeld hoger inkomen gemiddeld langer leven, is meerdere malen door onderzoek bevestigd. Dat de hoogte van het pensioen alleen ook invloed kan hebben op de levensduur, wordt aangetoond in een recente studie van Martin Salm van Tilburg University. Salm vond een sterke relatie tussen de omvang van het pensioeninkomen van veteranen uit de Amerikaanse Burgeroorlog en de leeftijd waarop ze overleden.

Leidt een hoger pensioen tot een langer leven? Dat gold in ieder geval aan het begin van de vorige eeuw voor veteranen uit de in 1865 beëindigde Amerikaanse Burgeroorlog. In 1907 werden de uitkeringen aan deze veteranen verhoogd en in 1912 nog een keer. Salm onderzocht wie het meeste profiteerde van deze verhogingen. Deze ex-soldaten bleken langer te leven. Het effect op de levensduur van de verhoging in 1907 berekent hij op 0,8 jaar, de impact van de verhoging in 1912 is zelfs 2,3 jaar. “De kracht van de relatie heeft mij verbaasd”, aldus de onderzoeker, die zijn bevindingen publiceerde in het Britse tijdschrift The Economic Journal.

Infectieziekten
In de studie, The Effect of Pensions on Longevity: Evidence from Union Army Veterans,
beschrijft Salm hoe de hogere pensioenen vooral de sterfte door infectieziekten terugbrachten. Dat gegeven ondersteunt de hypothese dat het inkomenseffect op levensduur vooral een kwestie is van voeding. “Door de hogere pensioenen konden deze veteranen meer en kwalitatief beter voedsel kopen en dat verminderde hun vatbaarheid voor infecties.”

Stress
Salm spreekt echter van “een complexe en veelzijdige relatie” tussen de twee variabelen. “Andere effecten van het hogere pensioen zijn als verklaring niet uit te sluiten. Het is ook verdedigbaar dat deze veteranen door hun hogere pensioen minder hoefden te werken om in hun levensonderhoud te voorzien en dat ze daardoor langer leefden.” In andere studies wordt erop gewezen dat een lager inkomen ook een negatief gezondheidseffect heeft, omdat een lagere sociaal-economische status en een gebrek aan controle over het eigen leven tot 'psychosociale stress' kan leiden.

Luxe
Verschillen in levensduur tussen arm en rijk zijn er in de westerse wereld van de 21ste eeuw nog steeds. Maar Salm denkt dat de resultaten van zijn studie niet zomaar te transformeren zijn naar het hier en nu. De situatie in de VS honderd jaar geleden vertoont meer overeenkomsten met de situatie in ontwikkelingslanden nu. “Infectieziekten zijn nu in Nederland een minder belangrijke doodsoorzaak geworden. Daarom kan ik op grond van deze studie geen conclusies trekken over het effect van bijvoorbeeld een hogere AOW op de levensverwachting. In ontwikkelingslanden zijn infectieziekten wel nog steeds een belangrijke doodsoorzaak: voedselvoorziening is daar ook een probleem en van pensioenen is vrijwel nooit sprake. Ophouden met werken is een luxe die weinigen zich kunnen veroorloven. Daar zou een vorm van pensioen wel een effect kunnen hebben op de levensduur.”

Bron foto: Flickr