ECB moet rente veel verder verhogen

Alle 17 eurolanden, dus ook de zwakste, hebben baat bij veel hogere rente. Dat schrijft prof. Sylvester C.W. Eijffinger, hoogleraar Financiële Economie van Tilburg University, namens het Monetary Experts Panel van het Europarlement, dat op verzoek van het Europarlement elk kwartaal  een advies maakt over het ECB-beleid. Het is verstandig dat Jean-Claude Trichet, president van de Europese Centrale Bank in april 2011 de rente verhoogde met 25 basispunten naar 1,25 procent en dat in juli 2011  waarschijnlijk weer zal doen naar 1,50 procent. Maar het is lang niet genoeg.
 
Lage rente lijkt gunstig voor zwakke eurolanden, maar in feite is de rente voor alle lidstaten te laag. Dat blijkt uit toepassing van de zogenaamde Taylor-regel die het FED-beleid van de afgelopen decennia adequaat wist te beschrijven. Twee aanpassingen van de Taylor-regel aan de Europese situatie maakt de noodzaak van forse renteverhogingen nog duidelijker. De rente kan wat Ierland en Griekenland betreft oplopen tot ruim 3%. Voor Spanje en Portugal mag hij stijgen tot ruim 5%. Sterke eurolanden als Duitsland, Oostenrijk en Luxemburg hebben zelfs baat bij een rente van 6 %. Nederland leidt de middenmoot, met een gewenste rente van 4,39%.

Financiële instabiliteit
De huidige financiële instabiliteit maakt de problemen nog groter voor zwakke eurolanden met grote staatsschulden en begrotingstekorten. Want zij proberen met forse bezuinigingen toegang te houden tot de financiële markten. Maar de stijgende inflatie van de laatste maanden verhoogt de lasten ook voor die landen. 
De directe oorzaak van de inflatiegroei is de volatiliteit op de grondstoffenmarkten. Grondstoffen spelen namelijk een toenemende rol in de investeringsbesluiten van financiële spelers.  Die trend wordt versterkt door overliquiditeit in diverse landen. Maar ook  de lage rente van centrale banken duwt de inflatie omhoog. 

Nieuw dilemma voor ECB
Prof. Eijffinger waarschuwt voor een dilemma waar de ECB sinds kort mee worstelt.  Banken krijgen nu te goedkoop geld. De daaruit volgende financiële instabiliteit  is een zorg voor de ECB. Want de oprichting van het Europese noodfonds, de European Systemic Risk Board,  begin dit jaar maakt de ECB mede verantwoordelijk voor de financiële stabiliteit. De ECB heeft echter slechts één beleidsinstrument, namelijk de rente,  en zal dus steeds compromissen moeten sluiten tussen monetaire en financiële stabiliteit, anders gezegd tussen strijd tegen inflatie en strijd tegen recessie.