Afrika grootste slachtoffer klimaatverandering

Wereldwijd verandert het klimaat, maar Afrika heeft het meest te lijden onder het broeikaseffect en de luchtvervuiling. De internationale gemeenschap zou, ook tijdens topoverleg, de kwetsbare Afrikaanse positie beter in het oog moeten houden. Zo luidt althans de aanbeveling van de Tilburgse econometrist Jan Magnus en de Japanse milieu-economen Masako Ikefuji en Hiroaki Sakamoto in hun paper Climate change, economic growth and health.

Wat de gevolgen zijn van de mondiale klimaatverandering wordt momenteel volop onderzocht. In het paper wordt de interactie blootgelegd tussen klimaatverandering, gezondheid en economie. De onderzoekers ontwikkelden hiervoor een onderzoeksmodel dat zij toepassen op een wereld die zij schematisch verdelen in vier regio’s: het westen (koud en rijk), China (koud en arm), India (warm en arm) en Afrika (warm en heel arm).

Afrika: malaria en astma
De voornaamste conclusie luidt dat Afrika een disproportionele hoeveelheid klappen krijgt. Dit komt onder meer doordat de gezondheidssituatie in de Afrikaanse landen verslechtert. Niet alleen het aantal malariapatiënten neemt toe, ook het aantal astmapatiënten stijgt. Massale ziekte drukt de economie. Zieken kunnen niet deelnemen aan de arbeidsmarkt en zij verhogen de gezondheidszorgkosten, wat ten koste gaat van de consumptie. Klimaatverandering veroorzaakt in Afrika ook grote natuurrampen -overstromingen, droogte en stormen- met alle negatieve economische en medische gevolgen van dien.

Aerosols
Magnus en zijn collega’s zijn de eersten die hebben aangetoond dat de gezondheidssituatie en daarmee de economische ontwikkeling in Afrika onevenredig sterk wordt beschadigd door de klimaatverandering. Dat komt doordat de onderzoekers ook de effecten van plaatselijke luchtvervuiling meewogen. Eerder al wees Jan Magnus erop dat in berekeningen over klimaatverandering naast de globale vervuiling via CO2-uitstoot, ook gekeken moet worden naar lokale vervuiling door aerosols. Aerosols zijn kleine stofdeeltjes die als gevolg van bijvoorbeeld roetuitstoot luchtwegaandoeningen, zoals astma veroorzaken.

Meer astmapatiënten
Terwijl het rijke westen met succes investeert in schonere technologie ter verbetering van de lokale luchtkwaliteit, nemen de concentraties aerosols in het arme Afrika eerder toe dan af. Gevolg: een stijgend aantal astmapatiënten. Tegelijkertijd kampt het toch al warme Afrika als gevolg van het broeikaseffect ook met een groeiend aantal malaria-uitbraken.

De onderzoekers menen dat de internationale gemeenschap de kwetsbare positie van Afrika niet kan negeren. Magnus: “Het is net als met de kredietcrisis, ook daarvan ondervindt Afrika relatief de meeste schade. Terwijl de crisis niet hun schuld is.”

Bron foto: US Army Africa, Flickr