Vlucht naar liquiditeit en veiligheid domineert de beurzen

Over het algemeen zijn aandelen- en obligatierendementen van een land positief met elkaar gecorreleerd. Een voorbeeld van die positieve correlatie zijn de recente ontwikkelingen in Griekenland, waar wantrouwen over de kredietwaardigheid van de overheid niet enkel geleid heeft tot een hogere rente op overheidsobligaties (en dus een prijsdaling van obligaties), maar ook tot een daling in de Griekse aandelenmarkt. In de Verenigde Staten fluctueerden correlaties over de laatste 50 jaar tussen de 10 en 50 procent. Recentelijk, echter, observeren we relatief lange periodes van extreem negatieve correlaties tussen aandelen- en obligatierendementen. De vraag is waar die negatieve correlaties vandaan komen. Dat vroeg de Tilburgse onderzoeker Lieven Baele zich samen met twee collega's uit Gent en New York af. Het antwoord op die vraag luidt: liquiditeit.

Lieven Baele, Geert Bekaert en Koen Inghelbrecht onderzochten in welke mate fluctuaties in zowel de economische als financiële omgeving aandelen en obligatiekoersen beïnvloeden. Ze keken ondermeer naar maatstaven voor economische groei en onzekerheid, inflatie, risicoappetijt en marktliquiditeit. Factoren die aandelen- en obligatierendementen in een zelfde of tegengestelde richting beïnvloeden leiden respectievelijk tot positieve en negatieve correlaties.

Aandelenkoersen
De onderzoekers constateerden dat de liquiditeit op beide markten een belangrijke rol speelt, maar uitsluitend bij het verklaren van de periodes van positieve correlaties. Een daling van de liquiditeit leidt tot een daling van zowel aandelen- als obligatieprijzen, en dus een positieve correlatie. Maatstaven voor risicoappetijt verklaren wel aandelenrendementen, maar niet die op obligaties. Macro-economische variabelen zoals rente, inflatie, en economische groei hebben dan weer invloed op obligatierendementen, maar verklaren weinig van de variatie in aandelenprijzen.

Vlucht naar veiligheid
Wat is het dan wel? Op dit moment lijkt de enige verklaring ‘flight-to-safety’, ofwel een ‘vlucht naar veiligheid’. In onzekere tijden dumpen beleggers aandelen – meer dan men zou verwachten op basis van de genoemde ‘fundamentals’ - en stallen ze hun geld tijdelijk in staatsobligaties van goed aangeschreven landen, omdat dat een veilige haven voor het geld is als het op de financiële markten stormt.

Meer onderzoek nodig
Liquiditeit in zowel de aandelen- als obligatiemarkt blijkt – toch onverwacht – het rendement te beïnvloeden van zowel aandelen als obligaties. Dit nodigt uit tot verder onderzoek over het effect van liquiditeit in de ene markt op de prijzen in de ander markt. Verder vinden de onderzoekers hetzelfde correlatiepatroon niet enkel in de VS, maar ook in een tiental andere landen. Vervolgonderzoek zal de kanalen in kaart brengen waarlangs flight-to-safety in één land doorstroomt naar andere landen (of niet).

Bron foto: Marcy Hargan , Flickr