Een flexibele Service-Oriented Architecture

Veel bedrijven willen graag samenwerken met partners, maar toch flexibel blijven als het gaat om de eigen bedrijfsvoering. De IT- infrastructuur van deze bedrijven zou het aangaan van samenwerkingsverbanden moeten faciliteren. Service-Oriented Architecture (SOA) en Automatic Computing (AC) zijn geïntroduceerd om deze infrastructuur te realiseren. In de praktijk blijken beide concepten echter tekortkomingen te hebben die het samenwerken tussen de bedrijven bemoeilijkt. In zijn proefschrift onderzocht researcher Marcel Hiel deze tekortkomingen en ontwikkelde en implementeerde een Adaptive Service Oriented Architecture die zichzelf kan aanpassen.

Service-Oriented Architecture (SOA) is geïntroduceerd om meer eenvoud te creëren in het IT-landschap. Het idee van een service is intuïtief voor zowel mensen aan de businesskant als voor de IT'ers die services implementeren. Het grote voordeel van SOA is dat het berust op standaarden, zoals XML, WSDLen BPEL. Deze standaarden maken het makkelijker voor bedrijven om (externe) systemen te integreren en gebruik te maken van elkaars diensten. Door deze samenwerking ontstaan echter afhankelijkheden.

Deze afhankelijkheden zijn normaal gesproken geen probleem. Er ontstaat echter wel een probleem als een bedrijf zijn services aanpast; dit heeft ongewenste gevolgen voor de systemen van verbonden bedrijven die gebruik maken van deze service. Doordat veranderingen in bedrijven meer regel zijn dan uitzondering, kunnen ze grote onderhoudskosten met zich meebrengen en zelfs tot confrontaties leiden tussen partners. Om de onderhoudskosten te drukken en juridische strijd te vermijden, onderzocht Hiel in welke mate deze veranderingen automatisch afgehandeld kunnen worden. In zijn proefschrift introduceert Hiel adaptief gedrag in services, waardoor deze automatisch kunnen omgaan met aanpassingen, en de hoge onderhoudskosten dus vermeden worden.

Slim gebruik van modellen
De standaarden in SOA voor services en bedrijfsprocessen zijn modellen. De kracht van de modellen is dat ze structuur geven aan de informatie die wordt gebruikt en daarmee houvast aan ontwikkelaars. Echter, zo stelt Hiel in zijn proefschrift, deze modellen kunnen ook worden gebruikt om veranderingen te detecteren, te communiceren en door te voeren. Door te kijken naar de concepten in een model kunnen zogenaamde ‘operatoren’ worden gedefinieerd die een concept kunnen toevoegen of verwijderen. Bijvoorbeeld in WSDL kan een operator ‘add Message’ worden gespecificeerd, die bij veranderingen een bericht toevoegt aan de interface van een service. Deze operatoren laten dan precies zien wat er wanneer veranderd is.

Vergelijken
Wanneer er dan veranderingen worden aangebracht in de interface van een service, kan een partner die gebruik maakt van deze service het oude interface model met het nieuwe interface model vergelijken en het verschil uitdrukken in operatoren. Aan de hand van de operatoren kan dan gekeken worden of en in hoeverre de verandering invloed heeft op het model van het bedrijfsproces. Mocht dit zo zijn, dan kunnen de operatoren van de interface vertaald worden naar operatoren op het bedrijfsproces en deze automatisch worden doorgevoerd.

In zijn proefschrift An Adaptive Service-Oriented Architecture definieert Hiel adaptief gedrag en maakte hij een conceptuele uitbreiding gemaakt op het principe van SOA, genaamd Adaptive Service-Oriented Architecture (ASOA). Hij implementeerde het in een testomgeving waarin services zichzelf aanpassen als een service aanbieder verandert.

In ASOA is het mogelijk om te specificeren voor welke verandering een service zich moet aanpassen en ook om ervoor te zorgen dat, wanneer dit niet lukt, een system administrator wordt ingelicht over deze problematische verandering.

Marcel Hiel is momenteel als postdoctorale onderzoeker verbonden aan de Universiteit van Utrecht. Hij promoveerde op 7 september 2010 aan de Universiteit van Tilburg.